Bugun...
24-03-2018
GÜLŞAH YILDIZ

GÜLŞAH YILDIZ

Osmanlı’nın Sır Dünyası

Bugünlerde Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil’in ‘Valide Sultanlar ve Harem’ kitabını okuyorum. Henüz bitirmiş değilim. 240 sayfalık orta kalınlıkta bir kitap. Ama ben olabildiğince yavaş gitmeye çalışıyorum. Hatta ders çalışır gibi altını çizerek ilerliyorum, notlar alıyorum. Çünkü içerisinde öğrenecek çok şey olduğunu düşünüyorum. Harem, tüm dünyanın merak konusu, sanırım bunda herkes hem fikir. Benim için pek bir cazibesi yok sadece Osmanlı’yla ilgili bir şeyler öğrenmek kapsamındaki başlıklardan biri. Harem’in nasıl bir yer olduğunu ve neler yaşandığını pek bilmiyorum ama anlatıldığı gibi olmadığını biliyorum. Cürretkar göğüs dekolteleri ile paşalarla görüşmeler yapan sultanlar olmadığına dair bir şüphemiz yok.  

Haremde kimler yaşar? Padişahların anneleri kız kardeşleri, eşleri, cariyeleri, kız torunları vesaire. Harem, padişaha güzel kız tahsis etmekten çok Enderun mektebinde yetişen saray eğitimi görmüş erkeklere saray eğitimi görmüş kızlar yetiştiren bir yer. Padişah, anne, kardeş ve eşlerinin hizmetlerinin görülmesi ve nizam sağlanması için tabiri caizse eleman yetiştiren bir kurum. Üstelik bu kadınlar namazlarını titizlikle eda eden, Ramazan ayına günler öncesinde hazırlanmaya başlayan, Kuran ahlakıyla yetiştirilmiş, ciddi anlamda dini eğitimden geçen dini bütün kadınlardır. Ahmet Şimşirgil kitabından bunlardan çok güzel bahsetmiş. ‘’Hane sahiplerinin evine izinsiz girmeyiniz’’. Nur suresi 27. Ayet. İşte haremin kapısında bu yazıyor. Padişahın baskın yapar gibi dalıp birilerinin önüne mendil atmadığı aşikar. Hareme gelen yemek tepsileri bile elden alınmıyor. Bir kapı açılıyor. Tepsiler bırakılıyor. Ağalar çıkıp kapıyı kapattıktan sonra iç kapı açılıyor ve tepsiler alınıyor. Haremdeki hizmet ünitelerinden herhangi birinden sorumlu bir kadın söz konusu… Ona bile böylesine hassasiyet gösterilirken padişah anne, kardeş ve eşlerinin saray koridorlarında ayaküstü tesettürden uzak bir vaziyette konuşması mümkün mü? Ahmet Şimşirgil’in değindiği noktalar size bu çıkarımları yapmanızı sağlıyor. 

Padişahların bir dönem soylu aileden gelen kızlarla evlenirken daha sonra cariyelere yönelme sebepleri gibi siyasi konuları da anlatan bir kitap. Özellikle haremdeki görev tanımları ve mevkileri anlamak adına bu kitabı okumanızı tavsiye ederim. Kitap haremle ilgili pek çok terim ve kavramı izah ettikten sonra Valide Sultanları isim isim anlatıyor. Ertuğrul Gazi’nin annesi Hayma Ana ile başlıyor. Kim olduğuna dair rivayetlerden, yaptırdığı hayratlardan özet olarak bahsediyor. Saray kadınları hakkında çok şey bilinmediği gibi bilinse dahi bir kitapta hepsine çok detaylı yer vermek mümkün olmazdı. Kendi adıma rahatlıkla söyleyebilirim ki hepsini isim isim, geldikleri aile ve yaptıkları ile bilmek çok hoşuma gitti. Kösem Sultan gibi popüler hale gelmiş valide sultanlardan diğerlerini tanımaya fırsat olmamış. Ne güzel işler yapmışlar. Torunlarına ne kadar çok şey bırakmışlar. Onlar bu dünyadan gideli çok oldu. Onları bıraktıklarıyla hatırlayalım. Sır dolu hayatları bir tarafta gözümüzün önündeki han hamam hayratlarını bilelim. 

 

Bu makale 425 defa okunmuştur.
MAKALE YORUMLARI
ANKETİMİZE KATILIN

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

Beğendim
Beğenmedim
Fena Değil

Tüm Anketler
NAMAZ VAKİTLERİ