Bugun...
13-06-2018
SİNAN ERDOĞDU

SİNAN ERDOĞDU

Suyun Üzerine Yazmak

Değerli okuyucularım Ebru’yu ben bu tanımlamak isterim. Suya renklerle desen vererek su üzerinden bu desenleri kağıtlara geçirmek şeklinde uygulanan bir sanat olan ebru sanatında, uygulama aşamasında çok dikkatli ve özenli olmak durumundadır. Zira; kullanılacak olan boyanın hazırlık aşaması 15 gün ile 1 ay arasında hazır olması ve  kitreli suyun da 3-4 gün bekletilmesi gerekmekte.

Çağatayca’da “hare gibi, damarlı” anlamına gelen “ebre” kelimesinden türeyen “Ebru” İpekyolu ile İran’a geldiğinde ise “Su yolu” anlamına gelmiştir. Selçuklu ve Osmanlı İmparatorluğu  dönemlerinde ebru kâğıdı siyasi ve idari hayatta da kullanılmış ve o dönemi anlamamız için önemli birer veri olmuştur. 

Ebru kâğıdı eski devirlerde hat sanatının yardımcısı ve ciltçiliğin bir kolu olarak yasamış̧ bir sanattır. Kitap kapaklarının iç yapraklarını veya yazı levhalarının kenarını bordür olarak süslemek amaçlı kullanılmıştır. Tabi ciltlemek için de kullanımıştır. 

Ebru sanatında en önemli unsurlardan arasında; oda sıcaklığı, kullanılan boyaların ve fırçaların kalitesi yer almakta. Ebru tıpkı hat sanatı gibi boş zamanların değerlendirileceği, stresi azaltmaya yarayan bir hobi aracıdır. 

Ebru sanatının da kendi içerisinde de bir takım  farklı çeşitleri bulunmakta. Bunlar; tüm ebru çeşitlerini yapmadan önce uygulanan battal ebru, tekne kenarlarına zıt oluşturulan çizgilerden oluşan gelgit ebru, helezonik yuvarlaklar içeren bülbül yuvası ebru, uç kısımları kıvrımlı şal ebrusu, taraklı ebru, hatip ebrusu ve çiçek ebru olarak birkaç gruba ayrılmaktadır. 

Ebru sanatını hayata geçirebilmek için kağıt, kitre,su, toprak boya, öd,boya, at kılı ya da gül dalı ve tekneye ihtiyaç var. Bütün bu malzemeleri kısaca tanımlarsak;

Kağıt: Ebru sanatında emici özelliği yüksek ve mat kağıtlar gerekmektedir. Bu nedenle de daha çok birinci kalite hamurlardan elde edilen kâğıtlar kullanılır.

Kitre:Ebru sanatının olmazsa olmazlarından yapıştırıcı özelliği çok az olan bir yapıştırıcı/zamktır. Kitreyi  ilk olarak su ile birlikte karıştırır, daha sonra uygun bir kıvama getiririz. 

Tekne: Ebru’da içerisine kitre konulan kaba denir.

Fırça: Boyaların su üzerinde yayılması ve şekil verilmesi için kullanılan fırçaların kalınlıkları verilecek olan desene göre şekillenir.

Boyalar: Ebru sanatının diğer malzemeleri gibi boyaları da  çok özeldir. Ancak daha çok oksit kırmızı, oksit sarı, oksit siyah, lahur çiviti renkleri kullanılmaktadır. 

Öd: Sıklıkla büyükbaş hayvanların safra keselerinden yapılmaktadır. Ebru renklerinin kitre üzerine yapışmasını sağlar. Öd sayesinde renkler dağılmadan kitre üzerinde kalır. 

Biz:Ebruya şekil vermek amacı ile kullanılan bir alettir.

At Kılı ya da Gül Dalı: Fırça yapımında kullanılmak üzere tercih edilen at kılları genellikle yaşça ilerlemiş atların kuyruklarından elde edilir. Ancak yele kılları da kullanıma uygun olarak bakılmaktadır. 

Şimdi sizlere bu işin ustasından öğrendiğimiz ebru yapımı tarifini iletmek isterim. Bu vesileyle de Murat ustamıza çok teşekkür ediyorum. Önce; 2 litre su içerisine 2 çorba kaşığı kitre koyun. Karşımı iki gün boyunca bekletin. Tabi karşımı bir kap içerisine koyup istenilen zamanda kullanılmak üzere bir kenarda saklayabilir ve daha sonra değerlendirebilirsiniz. Daha sonra toprak boya ile istenilen renk oluşturulur ve öd eklenerek karıştırılır. Bu işlemi de   15 gün ya da bir ay boyunca bekletmeye bırakmalısınız.  

En sonunda ise kaliteli malzemeleri  kullanarak  önceden hazırlanmış olan kitreli su tekneye boşaltınız ve hangi renkleri kullanmak isterseniz fırça yardımıyla suya damlatınız. Her bir fırçanızın damlasında renklerin suda farklı bir şekil oluşturacak ve  kağıdı teknenin üzerine örterek ve tek seferde çekilerek kurumaya bırakmalısınız .

Değerli okurlarımıza ebruyu tavsiye eder;  hepinize huzurlu ve sağlıklı bir bayram dilerim. 

Bu makale 80 defa okunmuştur.
MAKALE YORUMLARI
ANKETİMİZE KATILIN

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

Beğendim
Beğenmedim
Fena Değil

Tüm Anketler
NAMAZ VAKİTLERİ